Δευτέρα, Ιουνίου 22, 2009

Το νησί, Βικτόρια Χίσλοπ

Ένα χορταστικό μυθιστόρημα για …ξεκούραση, για καλοκαίρι, για μαμάδες, για γιαγιάδες· με αρχή- μέση – τέλος, χαρακτήρες, συναισθηματικό σασπένς · στα όρια κάπως του «εμπορικού» βιβλίου, αλλά κατά τη γνώμη μου αξιοπρεπές, χωρίς δηλαδή να ξεπέφτει στις παραχωρήσεις του «αγοραίου».
Το «νησί» είναι η Σπιναλόγκα, κι εδώ έγκειται και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Μέσα από τους συμπαθητικούς κεντρικούς ήρωες αναφαίνεται αυτή η ιδιαίτερη πτυχή της ελληνικής ιστορίας των μέσων του 20ου αι., η ιδιόμορφη κοινωνία που αναπτύχθηκε στο νησί αυτό των βορείων παραλίων της Κρήτης όπου έστελναν όσους έπασχαν από λέπρα από τις αρχές του 20ου αι. μέχρι το 1957, οπότε ανακαλύφθηκε η θεραπεία.
Δυο χρονικά επίπεδα βλέπουμε στο βιβλίο. Το 2001 η Αλέξις (ελληνικής καταγωγής από Αγγλία) επισκέπτεται την Κρήτη με τον αρραβωνιαστικό της και, παρακινημένη από τη σιωπή της μητέρας της σχετικά με το παρελθόν και την καταγωγή της, αναζητά τη φίλη της γιαγιάς της, τη Φωτεινή. Εκείνη αναλαμβάνει να της αφηγηθεί την ιστορία της προγιαγιάς της, της γιαγιάς της Άννας και της αδερφής της τελευταίας που είναι και η βασική πρωταγωνίστρια, της Μαρίας. ‘Ετσι, ξεκινά μια εγκιβωτισμένη αφήγηση που μας γυρίζει πίσω, στην περίοδο όπου η λέπρα θέριζε, κι έστελνε –απ’ όλη την Ελλάδα- τα θύματά της στη Σπιναλόγκα.
Αυτό που προοικονομείται κι αναδεικνύεται στη συνέχεια μέσα από την αφήγηση της Φωτεινής, είναι ότι οι άνθρωποι που έζησαν εκεί έκαναν κάτι περισσότερο από το να κάθονται και να λυπούνται τον εαυτό τους. Μια ολόκληρη κοινωνία στήνεται σιγά σιγά από ανθρώπους σε οριακή κατάσταση που η μόνη τους ελπίδα είναι να στηρίζει ο ένας τον άλλον. Παράλληλα, παρακολουθούμε από κοντά το δράμα της προγιαγιάς που αφήνει τα δυο κορίτσια της προσβεβλημένη από αρρώστια βαριάς μορφής, καθώς και τους αντίθετους χαρακτήρες των δυο κοριτσιών. Η σκιαγράφηση της φιλόδοξης Άννας και του Μανόλη θυμίζει τους νατουραλιστικούς ήρωες του Καραγάτση, παραδομένους στα ένστικτα και στα πάθη τους, ενώ η Μαρία είναι πιο «χαμηλών» τόνων. Πάθη παράφορα, έντονα συναισθήματα και μεταπτώσεις, αφ ης στιγμής προσβάλλεται και η Μαρία από την αρρώστια (ενώ είναι έτοιμη ν αρραβωνιαστεί το Μανόλη, με τον οποίο είναι μοιραία ερωτευμένη η … Άννα)!
Ωστόσο, λίγο καιρό μετά την άφιξή της στο νησί, η Μαρία γνώριζε με απόλυτη βεβαιότητα ότι ο Μανόλης δεν ήταν παθιασμένα ερωτευμένος μ’ αυτήν, αλλά με την ιδέα ότι ήταν παθιασμένα ερωτευμένος. Αυτό είναι και το πιο δυνατό σημείο του βιβλίου, και το μόνο που σημείωσα ως γραφή.
Αιφνιδιάζει ευχάριστα επίσης η άρνηση του γιατρού –αρχικά- να παντρευτεί τη γιατρεμένη Μαρία όταν πια άδειασε η Σπιναλόγκα, κάτι που «έσωσε» το βιβλίο από το να γίνει "εύκολα προβλέψιμο". Παρόλ' αυτά, ο αναγνώστης που ταυτίζεται συνήθως σ' αυτές τις ιστορίες, κλείνει το βιβλίο ...ευχαριστημένος!

13 σχόλια:

anagnostria είπε...

Αν σου άρεσε "Το νησί", αγαπητή Χριστίνα, θα ευχαριστηθείς και τον "Γυρισμό" της ίδιας συγγραφέως, ραμμένο και κομμένο στ' αχνάρια του "Νησιού" από άποψη τεχνικής.

Χριστίνα Π είπε...

Δε μπορώ να πω ότι "ξετρελάθηκα" με την τεχνική του, αναγνώστρια, άλλωστε νομιζω ότι φάνηκε αυτό στην παρουσίαση. Αυτό που με κράτησε περισσότερο, είναι το σκηνικό της Σπιναλόγκα, που, όπως αναφέρεις κι εσύ στο ποστ σου (http://anagnostria.blogspot.com/2007/10/blog-post.html. Και συμφωνώ με το σχόλιό σου ότι "Είναι εμφανής η προσπάθειά της να περιγράψει τη ζωή στην Κρήτη. Για παράδειγμα, η αναφορά στα πιατάκια με τους μεζέδες, η περιγραφή της νύχτας της Ανάστασης, ενός γλεντιού ή του χορού σε πανηγύρι, του γάμου, του τρύγου ή του μαζέματος των ελιών, μπορεί να δημιουργούν μια εξωτική ατμόσφαιρα για τους μη Έλληνες αναγνώστες, όχι όμως και για μας που όλα αυτά αποτελούν καθημερινές και αυτονόητες συνήθειες".

sofia είπε...

Γνωρίζατε ότι η Γαλάτεια Καζαντζάκη έγραψε το 1904 το αφήγημα -διήγημα
" Οι Λεπροί , η άρρωστη πολιτεία" και ότι επανακυκλοφόρησε το 1981 περίπου; Ψάξτε το!

Χριστίνα Π είπε...

Σοφία,
-ευχαριστούμε για την πληροφορία- όχι δεν το' ξερα και ομολογουμένως μ' ενδιαφέρει πολύ!

sofia είπε...

Μια μικρή διόρθωση:Το έργο της Καζαντζάκη γραφτηκε το 1914 και όχι το 1904 με το ψευδώνυμο Πετρούλα Ψηλορείτη

Νίκος είπε...

Διάβασα το βιβλίο από το πρωτότυπο (όπερ σημαίνει ότι δεν έχω άποψη για την ελληνική μετάφραση) και αν μου ζητούσαν να το χαρακτηρίσω με λίγες λέξεις αυτές θα ήταν: ένα ανθρώπινο λαϊκό μυθιστόρημα.

Σίγουρα δεν πρόκειται για βιβλίο που θα γίνει κλασικό, αλλά είναι ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα, πιο πολύ αφήγημα αν θες, με δυνατούς χαρακτήρες και ωραία πλοκή. Διαβάζοντάς το κατάλαβα γιατί άγγιξε τόσο κόσμο και ομολογώ ότι κι εγώ συγκινήθηκα σε ορισμένα σημεία, ιδίως προς το τέλος.

Ανώνυμος είπε...

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΙΝΑΙ ΑΔΙΑΦΟΡΟ.

Ανώνυμος είπε...

Δεν βρίσκω κανένα λόγο για να διαβάσει κάποιος ένα τέτοιο βιβλίο.

Νικολέττα είπε...

ΔΕΝ ΒΡΙΣΚΕΙΣ ΛΟΓΟ?? ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΙΝΑΙ ΘΑΥΜΑΣΙΟ, ΣΕ ΤΑΞΙΔΕΥΕΙ. ΑΝ ΕΒΡΙΣΚΕΣ ΛΙΓΟ ΧΡΟΝΟ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΖΕΡΗ ΖΩΗ ΙΣΩΣ ΤΟΤΕ ΝΑ ΥΠΗΡΧΕ ΛΟΓΟΣ.

Ανώνυμος είπε...

αι παρατε με μωρη σουργελο καθεσαι και απαντας και κραζεις δεν γουσταρω να το διαβασω και ειναι μαλακια το βιβλιο και εσυ σκατα!

Νικολέττα είπε...

ΠΟΙΟΝ ΕΙΠΕΣ ΣΟΥΡΓΕΛΟ ΡΕ? ΘΑ ΣΕ ΕΒΡΙΖΑ ΤΩΡΑ ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΠΕΣΩ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΟΥ ΚΑΘΩΣ ΕΙΜΑΙ ΜΙΑ ΚΥΡΙΑ ΑΓΟΡΑΚΙ ΜΟΥ

Ανώνυμος είπε...

τα αρχιδια μου τα 2 εισαι! τα λεμε

ion32 είπε...

δεν το πιστευω αυτο που κανετε..χλευαζετε με τετοιον τροπο ενα τοσο καλο βιβλιο!